Kediler ve İnsanoğlu 

kedi-tarihi
kedilerle-gecen-yillarimiz-ve-kediler-hakkinda

İnsanoğlu için kedilerin en önemli özellikleri, kurdukları arkadaşlık bağı ve ev ortamında haşere ve zararlı küçük canlıları avlamalarıdır. Kediler yüzyıllar boyunca bu özellikleri sayesinde evlerimizde yaşamaktadırlar.

Kedilerin anatomik özelliklerine bakılacak olursak oldukça esnek vücut yapısı, güçlü refleksler, dışa çıkıp içeri geri girebilen pençeler, ve küçük boyutlu canlıları avlayabilmeleri için uzun sivri dişlere sahiptirler. Kulak yapısı olarak insanlara göre yüksek ya da daha zayıf frekanstaki sesleri işitebilirler. Fakat insanlara göre daha zayıf renkli görme özelliğine sahiptirler. Bunun dışında karanlık ortamlarda bile görebilir ve insanlara göre daha güçlü koku alma yeteneğine sahiptirler.

Dünyada 70’ten fazla kedi ırkı olduğu bilinmektedir. Kediler avlanma konusunda tek başlarına olsalar da normal hayatlarına bakıldığında sosyal canlılar sınıfındadır. Kediler oldukça yüksek bir üreme oranına sahiptirler.

Evcilleştirilme süreçlerine bakılacak olursa Antik Mısır’da evcilleştirildiğinde inanılır. Bunun sebebi Antik Mısır’da kedilere tapılmasıydı. Fakat evcilleştirilmeleri neolitik dönem kadar eskiye dayanan örnekleri de mevcuttur.

Köken ve Tarihçe

Bir çok canlı türünün ataları tam olarak birbirinden ayırt edilemezken kedilerde bu durum tam tersine ataları tipik bir kedi biçimini almıştır. Kedilerin ilk ortaya çıktıkları dönem Pliyosen Çağına dayanmaktadır. İnanılmaz bir şekilde bu dönemden günümüze kadar çok az değişikliğe uğramışlardır.

Kedilerde Genetik

Kedilerde 38 adet kromozom ve yaklaşık olarak 20,000 gen sayısına sahiptir. İnsanlarda olduğu gibi doğuştan gelen metobolizma bozukluklarına ve yaklaşık 250 adet genetik bozukluk olduğu bilinmekte. Metabolizmalarındaki bu yoğun benzerlikler sayesinde kedigillere ait olan bu bir çok hastalık, insanlar için geliştirilmekte olan genetik testlerin yapılmasında büyük rol oynamıştır.

Kedilerin Anatomisi

kedi-anatomi
kedi-anatomi

Ayaklarının yapısına bakıldığında sadece ileri doğru yürümeleri için evrildikleri görülmektedir. Geri geri gidebilirler fakat bunu yaparken aslında oldukça zorlanırlar. Oldukça ilginç bir iskelet yapısına sahip olan kediler bu yapıları sayesinde vücutlarını istedikleri gibi esnetebilirler. Bu iskelet sistemleri 230 adet kemikten oluşmaktadır.

Ortalama olarak yetişkin erkek kediler 3,5 ile 7 kilogram, yetişkin dişiler ise 2,5 ile 4,5 kilogram arasında bir ağırlığa sahiptirler. Uzun kuyruğa sahip olan cinslerde bu kuruklar yaklaşık 30 santim, kuruk sokumundan uç kısmına kadar olan kısmın uzunluğu 46 santim, yüksekliği ise 23-25 santim civarındadır. Yetişkin dişi kedilerin boy uzunlukları yaklaşık 50 santime kadar ulaşırken, yetişkin erkek kedilerde ise bu uzunluk 70 santimi bulabilmektedir. Fakat Maine Coon cinsi evcil kedilerde boy uzunluğu yaklaşık 1 metreye ulaşmaktadır. Kedilerin ortalama yaşam süreleri 15 yıl olsa da düzenli ve sağlıklı bir beslenmeyle bu süre 20 yıla kadar çıkabilmektedir.

Kedilerin Bıyıkları

Kedilerin bıyıkları, vücutlarında bulunan en kalın tüylerden üç dört kat daha kalındır. Burunlarının etrafında,üst dudaklarının sağ ve sol kısmında bulunan bıyıklar yine diğer tüylere oranla iki üç kat daha derine gömülmüşlerdir. Bu bıyıkların kök kısımları sinir sistemleriyle bağlantılı haldedir. Bıyıklarıyla algıladıkları her hareket kökler sayesinde sinirlere, oradan da beyine iletilip olabilecek herhangi bir aksiyon hakkında uyarma işlevi görür.
 

Kedi Dili

Kedilerin dilleri bir şey içerken oldukça hızlı hareket eder. Bu yöntem aynı fillerde olduğu gibidir. Bir şey içerken ağızları sıvıya değmez sadece dilleri içeri girip çıkarak sıvı dil aracılığıyla taşınır. Bu diller aynı zamanda zımpara gibi bir yapıdadır. Dil yüzeyinde çok sayıda odacık ve dikene benzeyen çıkıntılar mevcuttur. Sıvı içme esnasında dildeki bu odacıklar su havuzlarına dönüşür. Bu sayede sıvılar taşınır. Zımparaya benzeyen yüzey ise kemik üzerinde kalan et parçaların kazımalarına yardımcı olur.

Kedilerin Kulakları

Kediler mükemmel bir işitme yeteneğine sahiptirler. Duydukları her sesi tek tek ayırıp o şekilde değerlendirebilirler. Bu işitme yetenekleri öylesine gelişmiştir ki çok uzak mesafedeki biir böceğin adımlarını veya gizlenmekte olan bir farenin soluk alıp verişini bile duyabilirler. Bu yetenekleri hem avlanmaları hem de güvenlikleri için oldukça hayati bir öneme sahiptir. Kediler hem köpeklerden hem de insanlardan daha iyi duyabilme özelliğine sahiptir.

Kedi Gözü

Kedileri diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerinden birisi de gözleri ve görme yetenekleridir. Öyle ki bu hayran verici özellikleri “Kedi Gözü” şeklinde deyimlerde ve çeşitli benzetmelerde yerini almıştır. Yavru bir kedinin gözleri doğumdan sonra ortalama olarak 7-10 gün arasında açılır. Doğumdan iki ay sonra gerçek göz rengini alırlar. Karanlıkta insanlardan 6 kat daha iyi görebilen bu gözler avlarını gözleyebilmek için oldukça geniş ve büyüktür.